Portmap Rotterdam

Mogelijk EU-subsidie voor havenproject CO2-opslag

13-02-20 15:11

De Europese Unie is ‘in principe’ bereid subsidie te geven aan een project om CO2 van de havens van Antwerpen, Gent, Zeeland en Rotterdam op te slaan onder de Noordzee. Op die manier komt er minder CO2 in de atmosfeer en wordt klimaatverandering tegengegaan.

Het CO2-project staat op een lijst met energieprojecten die het Europees Parlement op 12 februari heeft goedgekeurd. Porthos, zoals het internationale project heet, heeft daarmee de status van ‘Project of Common Interest’ (PCI) gekregen. De PCI-status geldt voor twee jaar (2020 en 2021). Daarna moeten de bedrijven opnieuw een aanvraag indienen bij het Europese fonds voor infrastructuur, de zogeheten Connecting Europe Facility.

De volgens de Europese Commissie belangrijkste projecten krijgen straks daadwerkelijk een EU-subsidie. Dit voorjaar wordt beslist welke projecten prioriteit hebben. Woordvoerders Sjaak Poppe van Havenbedrijf Rotterdam gaat ervan uit dat ‘zijn’ project daarbij zit. “Brussel is positief over dit project. Het zou mij tegenvallen als dit project geen subsidie ontvangt.”

Minder Nederlandse subsidie
De subsidie zou grote gevolgen kunnen hebben voor bedrijven die deelnemen aan het project. Het kost volgens Poppe ongeveer 400 à 500 miljoen euro om een pijp en de compressoren aan te leggen. Als de subsidie wordt toegekend, zijn de kosten voor de klanten die gebruik maken van de CO2-opslag, lager. Bedrijven moeten deze zomer hun subsidies, gericht op duurzame energie, indienen bij het Rijk. Als de EU-subsidie doorgaat, betekent dit dat bedrijven minder subsidie hoeven aan te vragen bij de Nederlandse overheid.

Green Deal
Het afvangen en opslaan van CO2 is één methode in de transitie naar een klimaatneutrale industrie in 2050, naast bijvoorbeeld de productie van groene waterstof, elektrificatie, gebruik van CO2 en recycling. Verwacht wordt dat het opvangen en opslaan van CO2 met name op korte termijn toegepast zal worden en dat op de langere termijn fundamentelere aanpassingen in de industrie mogelijk zijn. De methode is vrij snel te realiseren en door samen te werken blijven de kosten relatief laag. Het project speelt ook een belangrijke rol in de Europese Green Deal als middel om klimaatverandering tegen te gaan.

Porthos-project
In Rotterdam wordt het Porthos-project voorbereid, waarbij bedrijven CO2 kunnen aanleveren aan een dwars door het havengebied lopende transportleiding. Hierbij werken het Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en EBN intensief samen. Via de transportleiding gaat de CO2 naar een leeg gasveld onder de Noordzee om voor altijd opgeslagen te worden. Planning is dat eind 2023 de eerste CO2 wordt opgeslagen. 

In de eerste fase zal dat naar verwachting alleen CO2 van bedrijven uit Rotterdam zijn. Omdat bedrijven in Antwerpen, Gent, Terneuzen en Vlissingen niet de beschikking hebben over lege gasvelden voor de kust, wordt onderzocht of deze gebieden via een pijpleiding kunnen worden aangesloten op het Rotterdamse systeem. Maar dan moeten er eerst verzamelleidingen aangelegd worden waarop de industrie kan aansluiten. North Sea Port en Port of Antwerp onderzoeken momenteel de mogelijkheden hiertoe. Die lokale leidingen zouden dan in een volgende fase met het Rotterdamse Porthos verbonden kunnen worden.

De industrie in de havens van Rotterdam, Antwerpen en North Sea Port zijn al met verschillende pijpleidingen met elkaar verbonden. Zo ontvangen de raffinaderijen in Antwerpen en Vlissingen ruwe olie per pijpleiding uit Rotterdam.